Web Tasarım Sürecini Hedeflerinizi Netleştirerek Başlatıyoruz

Ankara’da faaliyet gösteren bir işletmenin sitesi, çoğu zaman birkaç farklı beklentiyi aynı anda karşılamak zorundadır. Satış ekibi teklif talebi toplamak ister, yönetim güven veren kurumsal bir görünüm bekler, insan kaynakları ise ilanlarını yayımlayacak bir alan arar. Bu yüzden web tasarım çalışmasına hazır bir şablon seçerek değil, bu beklentileri aynı masaya yatırarak başlıyoruz. İlk toplantıda sitenin üstleneceği işleri sizinle birlikte önem sırasına koyuyoruz. Müşterilerinizin sizi telefonla araması mı, form üzerinden talep bırakması mı, yoksa belgelerinizi ve referanslarınızı inceleyip ikna olması mı daha değerli? Bu sorunun cevabı, ana sayfada neyin öne çıkacağını ve ilk sürümde hangi sayfaların mutlaka yer alacağını belirler. Hedefleri ölçülebilir cümlelere dökmeye de özen gösteriyoruz. Genel bir ziyaret artışı yerine hizmet sayfalarından gelen form sayısını izlemek, sitenin gerçekten iş getirip getirmediğini görmenizi kolaylaştırır. Bu ölçütleri yayından önce ölçüm araçlarına tanımlıyoruz ki ilk günden itibaren karşılaştırma yapabilelim.
Kurumsal yapılarda sitenin onayı çoğu zaman tek bir kişiden geçmez. Genel müdür, pazarlama sorumlusu, bazen de hukuk ya da bilgi işlem birimi farklı aşamalarda söz sahibi olur. Bu görüşler işin sonunda ortaya çıktığında bitmiş sayfaların baştan değiştirilmesi gerekebilir. Bunu önlemek için keşif aşamasında kimin hangi konuda karar vereceğini birlikte belirliyoruz. Sizden bir proje sorumlusu belirlemenizi rica ediyoruz; bütün geri bildirimler bu kişi aracılığıyla tek bir listede toplanır. Böylece birbiriyle çelişen iki düzeltme isteği aynı gün önümüze gelmez. Karar vericilerden birinin takvimi yoğunsa, onun görüşünü almak için kısa bir ara sunum planlıyoruz. Onay turlarının sayısını ve her turda neyin değerlendirileceğini de baştan konuşuyoruz. İlk turda yalnızca sayfa yapısına, ikinci turda görsel yöne, sonraki turlarda ise metin ayrıntılarına bakmak, her tartışmanın doğru zamanda yapılmasını sağlar. Bu düzen hem ekibinizin zamanını hem de projenin bütçesini korur.
Mevcut bir siteniz varsa onu da bu aşamada ayrıntılı biçimde inceliyoruz. Hangi sayfaların ziyaret aldığına, hangi formların gerçekten doldurulduğuna ve ziyaretçilerin hangi sayfalardan hızla ayrıldığına bakıyoruz. Arama motorlarında zaten görünen adresleri de ayrı bir listeye alıyoruz, çünkü bu adreslerin yeni yapıya taşınırken kaybolmaması gerekir. Satış ve destek ekiplerinizin müşterilerden en sık duyduğu soruları da not ediyoruz. Bu sorular, yeni sitede hangi bilginin daha görünür olması gerektiğini gösteren en güvenilir işaretlerdir. Bu bilgilerin hepsini kapsam belgesi dediğimiz kısa bir dokümanda bir araya getiriyoruz. Belgede sayfa listesi, her sayfanın görevi, gereken özellikler ve içeriği kimin hazırlayacağı yazılı olarak durur. İlk sürüme girmeyecek istekler ise ayrı bir başlık altında saklanır; hiçbir fikir silinmez, yalnızca uygun zamana bırakılır. Onayladığınız bu belge, web tasarım sürecinin ilerleyen adımlarında her yeni talebi tartarken başvurduğumuz ortak ölçü hâline gelir.

Sayfa Yapısını İçerikle Birlikte Ziyaretçi Yolculuğuna Göre Kuruyoruz

Kapsam belgesi onaylandığında sitenin haritasını çıkarıyoruz. Bunu yaparken kurumunuzun iç organizasyon şemasını değil, sitenize gelen farklı kişilerin yolculuğunu esas alıyoruz. Tedarikçi arayan bir satın alma sorumlusu, başvuru yapmak isteyen bir aday ve bir belgeyi arayan mevcut müşteriniz aynı ana sayfadan girer ama bambaşka yerlere gitmek ister. Her biri için birkaç tıklamada hedefe varan kısa bir yol çiziyoruz. Hizmet sayfaları, kurumsal bilgiler ve destek içerikleri için ayrı dallar açmak, site büyüdükçe yeni sayfaların nereye ekleneceğini de önceden belirler. Menü başlıklarını da kurum içinde kullanılan kısaltmalarla değil, ziyaretçinin arama kutusuna yazacağı sözcüklerle adlandırıyoruz. Haritayı önce yalnızca sayfa adlarından ve aralarındaki bağlantılardan oluşan sade bir şema olarak sunuyoruz. Renk ve görsel içermeyen bu hâl, tartışmanın beğeniye değil işleve odaklanmasını sağlar. Bir sayfanın yerini bu aşamada değiştirmek birkaç dakikalık bir iştir; tasarım bittikten sonra ise aynı değişiklik birçok ekranı yeniden elden geçirmeyi gerektirir.
Harita netleştiğinde içerik envanterine geçiyoruz. Broşürleriniz, sunumlarınız, teklif dosyalarınız ve eski sitedeki metinler çoğu zaman sayfaların önemli bir kısmı için yeterli ham malzemeyi barındırır. Bu malzemeyi ekranda okunmaya uygun hâle getiriyor, basılı katalog dilini kısa bölümlere, açıklayıcı ara başlıklara ve sade cümlelere dönüştürüyoruz. Eksik kalan konular için ilgili biriminizdeki uzmanla yapılacak kısa bir görüşme genellikle yeterli olur. Teknik bir terimi kullanmak gerekiyorsa ilk geçtiği yerde birkaç kelimeyle açıklıyoruz. Metinlerin son hâlini, varsa hukuk ya da uyum biriminizin onayından geçmeden yayına hazır saymıyoruz. Her sayfa için bir de içerik sorumlusu belirlemenizi öneriyoruz. Yayından sonra ürün bilgisi, ekip listesi ya da bir belge değiştiğinde güncellemeyi kimin yapacağı baştan belli olursa site kısa sürede eskimez. Bizim için içerik, görsel çalışma bittikten sonra doldurulacak bir boşluk değil; web tasarım kararlarını yönlendiren ana malzemedir.
İçerik yerine oturduğunda her sayfanın ziyaretçiyi nereye yönlendireceğine karar veriyoruz. Bir hizmet sayfasının sonunda teklif formu, bir proje sayfasının sonunda benzer işlere giden bağlantılar, kariyer sayfasında ise başvuru adımları yer alabilir. Her sayfada tek bir ana çağrı belirliyoruz; ziyaretçinin önüne aynı anda çok sayıda seçenek koymak, çoğu zaman hiçbirinin seçilmemesiyle sonuçlanır. Formları da olabildiğince kısa tutuyoruz. İlk temas için ad, telefon ve kısa bir not genellikle yeterlidir; ayrıntıları ekibiniz görüşme sırasında zaten toplar. Form gönderildiğinde ziyaretçiye talebinin ulaştığını bildiren açık bir mesaj gösteriyor, aynı anda ilgili çalışanınıza da bir bildirim gönderiyoruz. Sertifikalar, üyelikler, tamamlanan projeler ve müşteri görüşleri gibi güven unsurlarını ise ziyaretçinin karar vermeye yaklaştığı noktalara yerleştiriyoruz. Bu kanıtları sayfanın en altına yığmak yerine ilgili hizmetin hemen yanında göstermek, verdiğiniz sözün dayanağını aynı ekranda sunmanızı sağlar.

Görsel Tasarımı Prototipte Sınayıp Her Ekrana Uyarlıyoruz

Sayfa yapısı ve içerik netleştiğinde görsel tasarıma geçiyoruz. Logonuz, kurumsal renkleriniz ve basılı malzemeleriniz bu aşamanın çıkış noktasıdır; sitenin, müşterinizin toplantıda elinde tuttuğu broşürle aynı markayı anlatması gerekir. Kurumsal kimlik kılavuzunuz varsa ona sadık kalıyor, yoksa ekrana özgü renk ve yazı kurallarını kısa bir belgeyle tanımlıyoruz. Önce ana sayfa ile tek bir hizmet sayfasının görsel taslağını hazırlıyoruz. Bu iki ekranda yön konusunda anlaştıktan sonra diğer sayfalara geçiyoruz; böylece beğenilmeyen bir yaklaşım bütün siteye yayılmadan erkenden düzeltilir. Menü, başlık alanı, hizmet kartı ve iletişim kutusu gibi tekrar eden parçaları tek tek tasarlayıp ortak bir bileşen kütüphanesinde topluyoruz. Web tasarım sürecinde bu kütüphane, sitenin her köşesinde aynı görsel dili konuşmasını sağlar. Kütüphanedeki her parçanın telefon, tablet ve masaüstü hâli birlikte çizildiği için ekranlar arasında tutarsızlık oluşmaz. İleride eklenecek bir kampanya sayfası ya da yeni bir hizmet de sıfırdan çizilmek yerine bu parçalarla hızla kurulabilir.
Taslakları size durağan görseller olarak değil, tıklanabilir bir prototip olarak sunuyoruz. Menüyü açıp kapatabildiğiniz, bir hizmet sayfasından forma geçebildiğiniz bu önizleme, sitenin kullanımda nasıl hissettireceğini tek bir resimden çok daha net gösterir. Yorumlarınızı prototipin ilgili noktasına not düşerek iletebilirsiniz; böylece hangi görüşün hangi alanla ilgili olduğu karışmaz. Yönetim ekibinizden prototipi kendi telefonlarında da açmalarını istiyoruz; toplantı odasındaki büyük ekranda iyi görünen bir düzen, avuç içinde farklı bir izlenim bırakabilir. Erişilebilirliği de bu aşamada sınıyoruz. Sitenizin yaşı ilerlemiş bir müşteriniz, gözlüğünü yanında taşımayan bir yönetici ya da ekran okuyucu kullanan bir ziyaretçi tarafından da rahatça kullanılabilmesi gerekir. Bu yüzden gövde metnini küçük tutmuyor, bağlantıları yalnızca renge dayanarak ayırt ettirmiyor, sayfaların klavyeyle gezilebildiğini kontrol ediyoruz. Görsellere içeriklerini anlatan kısa açıklamalar ekliyoruz. Bu açıklamalar görme güçlüğü yaşayan kullanıcıların yanında arama motorlarının da sayfayı doğru anlamasına katkı sağlar.
Telefon ekranı, tasarımın en sıkı sınavıdır. Masaüstünde ferah görünen bir sayfa, dar ekranda bitmek bilmeyen bir kaydırmaya dönüşebilir. Bu nedenle uzun hizmet açıklamalarını telefonda açılır kapanır bölümlere ayırıyor, geniş tabloları yana kaydırılabilen kartlara çeviriyoruz. İletişim düğmesini ekranın alt kısmında sabit tutmak, ziyaretçinin sayfanın neresinde olursa olsun size ulaşma yolunu kaybetmemesini sağlar. Menünün küçük ekrandaki hâlini ayrıca ele alıyoruz. İç içe açılan derin alt menüler yerine en çok aranan bağlantıları doğrudan gösteren sade bir liste kuruyoruz. İndirilebilir katalog ya da belge sunuyorsanız dosya boyutunu mobil bağlantıyla rahatça inecek ölçüde küçültüyor, dosyanın içeriğini bağlantının yanında kısaca yazıyoruz. Onaydan önce sayfaları elimizdeki çeşitli telefon ve tabletlerde, cihazı iki yöne de çevirerek deniyoruz. Bilgisayardaki öykünücüler hızlı bir fikir verir; fakat parmakla kaydırırken yanlışlıkla basılan bir bağlantıyı ya da klavyenin altında kalan bir form alanını ancak gerçek cihaz ortaya çıkarır.
Teknik Altyapıyı Kurup Siteyi Tüm Erişimleriyle Size Teslim Ediyoruz
Görsel tasarım onaylandığında kodlama aşamasına geçiyoruz. Bu aşamada hız, en çok önem verdiğimiz ölçütlerden biridir. Görselleri ekranda kaplayacakları boyuta göre hazırlıyor, hafif dosya biçimlerine dönüştürüyor ve sayfanın aşağısında kalan görsellerin ancak ihtiyaç duyulduğunda yüklenmesini sağlıyoruz. Gereksiz eklenti ve betikleri baştan eliyoruz, çünkü her eklenti hem bakım yükü hem de olası bir güvenlik açığı demektir. Sunucu tarafında önbellekleme ve sıkıştırma ayarlarını yapıyor, sayfaların ilk açılış süresini yayından önce ölçüp kayda geçiriyoruz. Her sayfanın arama sonuçlarında görünecek başlığını ve kısa tanıtım metnini ayrı ayrı yazıyor, adresleri okunur tutuyor, başlık etiketlerini içerik hiyerarşisine göre sıralıyoruz. Ankara’da sizi arayan birinin adresinize ve çalışma saatlerinize arama sonucundan kolayca ulaşabilmesi için bu bilgileri arama motorlarının okuyabildiği bir işaretleme diliyle sayfaya ekliyoruz. Eski siteden taşınıyorsanız tanınmış adresleri yeni sayfalara kalıcı yönlendirmeyle bağlıyoruz. Bu işler web tasarım aşamasında yapıldığında, sonradan başlatılacak görünürlük çalışmaları sağlam bir zemine oturur.
Güvenlik tarafında sitenin şifreli bağlantıyla açılmasını, yönetim paneline yalnızca yetkili kişilerin güçlü parolalarla girebilmesini ve formların otomatik bot gönderimlerine karşı korunmasını standart kabul ediyoruz. Yayından önce ayrıntılı bir kontrol listesinden geçiyoruz. Her form doğru adrese ulaşıyor mu, bütün bağlantılar çalışıyor mu, yönlendirmeler doğru sayfaya gidiyor mu? Olası bir sorunda eski sürüme dönebilmek için yayından hemen önce sitenin tam bir yedeğini alıyoruz. Yayını ziyaretin görece sakin olduğu bir zamana planlıyor, ilk günlerde hata kayıtlarını ve arama motorlarının siteyi nasıl taradığını yakından izliyoruz. Sahiplik konusunu ise projenin en başında netleştiriyoruz. Alan adınızı ve barındırma hesabınızı ajansın değil, doğrudan şirketinizin adına açıyoruz. Teslimde yönetim paneli, barındırma, alan adı ve kurumsal e-posta hesaplarına ait bütün erişim bilgilerini yazılı olarak size bırakıyoruz. Böylece ileride farklı bir ekiple çalışmaya karar verseniz bile sitenizin anahtarları başka birinin elinde kalmaz.
Yayın, sitenin ömrünün yalnızca başlangıcıdır. Teslim gününde ekibinizle yönetim panelini birlikte kullanıyor; duyuru eklemek, belge değiştirmek ya da ekip sayfasına yeni bir kişi eklemek gibi sık yapılan işleri sizin elinizle deniyoruz. Bu adımları ekran görüntüleriyle anlatan kısa bir kılavuzu da size bırakıyoruz. Bakımın neleri kapsadığını teklif aşamasında yazıya döküyoruz. Altyapı ve eklenti güncellemeleri, düzenli yedekler, güvenlik taramaları ve hız ölçümleri bu kapsamın temelini oluşturur. Güncellemeleri canlı siteye uygulamadan önce ayrı bir test ortamında çalıştırıyor, yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiğini de dönem dönem sınıyoruz. Ziyaret verilerinde dikkat çeken bir düşüş ya da artış gördüğümüzde nedenini araştırıp size bildiriyoruz. Bakım anlaşması yapmak istemezseniz güncellemelerin nasıl yapılacağını ekibinize gösteriyor, dikkat edilmesi gereken noktaları kılavuza ekliyoruz. Siteniz büyüdükçe eklenecek yeni sayfaları mevcut bileşen kütüphanesiyle kurduğumuz için web tasarım dili ilk günkü tutarlılığını korur.

Web Tasarım Hakkında Sık Sorulan Sorular

Süre; sayfa sayısına, içeriğin ne kadar hazır olduğuna, istenen özel işlevlere ve onay temposuna göre değişir. Görevlerin kimde olduğu netleştiğinde, tahmini bir söz değil, adım adım ilerleyen gerçekçi bir takvim çıkarır ve her aşamayı bu takvim üzerinden birlikte izleriz.
Hayır, sonradan eklenen bir katman değildir. Bilginin sırası, düğmeler, görseller ve formlar daha ilk karardan itibaren küçük ekran düşünülerek kurgulanır. Böylece telefondan gelen ziyaretçi, masaüstündekiyle aynı akıcılıkta ilerler.
Evet. Yönetim paneli, güncellemeyi yapacak kişilerin günlük işlerine göre hazırlanır. Teslim sırasında içerik ekleme ve değiştirme adımlarını uygulamalı olarak birlikte yaparız; böylece küçük değişiklikler için dışarıya bağımlı kalmazsınız.
Hesap sahipliği, teklif ve teslim planında baştan açıkça belirtilir. Erişim bilgilerinin işletmenin kendi adına saklanmasını esas alırız; böylece ileride sağlayıcı ya da iş ortağı değişse bile denetim işletmenin elinde kalır.
Uygun bir yönlendirme planıyla değer taşıyan adresleri koruruz. Eski ve yeni sayfa listelerini yayından önce karşılaştırır, dışarıdan gelen bağlantıların doğru karşılığa ulaştığını tek tek doğrularız; böylece geçiş sırasında birikmiş değer boşa gitmez.
Bir bütçe; sayfa sayısının yanında metin ve görsel hazırlığını, veri aktarımını, istenen özel işlevleri, test ve eğitim kapsamını birlikte yansıtır. Bir web tasarım fiyatını belirleyen şey, Ankara’da da başka her yerde olduğu gibi, yüzeydeki görünüm değil arkadaki toplam emektir.